Friday, May 04, 2007

`Kucuk asker, kucuk asker, naapiyorsun bana goster?`


Uganda`nin kuzeyinde 1986dan bu yana 30 000 erkek ve kiz cocugu kacirilmis. Lord`s Resistance Army (Tanri`nin Direnis Ordusu) tarafindan...

LRA`nin oykusu kisaca soyle: Diktator Milton Obote zamanindan bu yana devlete karsi savasan Acholi kabilesinden cikan Kony isimli hafif deli, cok vahsi bi terorist, kendi kabilesini bile kendisi ile ayni safta direnis gostermemesi nedeni ile oldurmeye, koyleri talan etmeye, cocuklari kacirmaya baslamis.

Cocuklar... Uganda`ni yas ortalamasi 17! Yani her taraf cocuk kayniyor...Hayat beklentisi ortalamasi 47 yil. Yani `yas 35 yolun yarisi` soylemi burda `yas 26, yolun yarisi` halini aliyor.

Gelelim LRAye... Terorist orgut, insan kaynagini cocuklardan saglamaktan baska yol bulamadigi icin kuzeydeki koyleri basip cocuklari kaciriyor yillardir.

Erkekleri askerleri, kizlari iscileri, koleleri ve karilari olarak kullaniyorlar. Mesela bir gece bir koyu basip koydeki tum cocuklari kacirip sonra beyin yikama islerine basliyorlar. Geri kacmayi becerirsen, ailenin hangi koyden oldugunu bildikleri icin, daha sen koye ulasmadan senden once gidip tum aileni olduruyorlar. Biliyorsun ki kacarsan geri donecek bir ailen olmayacak. Bu bir.

Ayrica kacirdiklari gruptaki arkadas, akraba olan cocuklari tehdit ediyorlar, `Senin grubundan birisi kacmaya kalkarsa, seni oldurecegiz` diye. Grup icinde cocuklari birbirine dusuruyorlar. bu iki.

Ya da kacmaya kalkani o gruptaki diger cocuklara sopalatarak oldurtuyorlar. Reddedersen arkadasini sopayla oldurmeyi, seni kendileri sopayla olduruyorlar. Bu uc.

Ozellikle kiz cocuklarina kisa sure icinde tecavuz ettikleri icin en azindan AIDS bulastirmis oluyorlar. Bu dort.

Ayrica kisa bir egitimden sonra tehditle bu cocuklari koyleri basmakta, adam oldurmekte kullandiklari ve zaten cocuklar `terorist` damgasi yedikleri icin topluma tekrar kabul edilmeleri, edilse bile uyum saglayabilmeleri cok zor. Bu bes.

Kiz cocuklarin daha 14-15 yasina gelmeden 3-4 bebegi oldugu icin geri kacmalari, colugu cocugu birakmalari zorlasiyor. Bu alti.

Nasil bu kadar kolay kaciriliyorlar derseniz, basit. Kuzeyde ufak tefek bi suru koy var(di). Halbuki LRA ordu gibi gelip baskin yaptigindan korumasiz bu kucuk kucuk koylerde istedikleri gibi yagmaliyorlar(di). `Di`li gecmis zaman kullaniyorum cunku artik ufak tefek koyler kalmadi...

Artik kuzeyde IDP (Internally Displaced People - yani kendi yurdunda yerinden edilmis insanlar) icin kurulan guvenligi, yiyecegi, egitimi saglanmis IDP kamplarinda islerinden guclerinden olmus, yerinde edilmis, isini kaybetmis, alt alta yasamak zorunda kalan insanlarla dolu. Polis gucu her kucuk koyu ayri ayri korumakta zorlandigi icin can guvenligi saglamak icin halki dunyanin dort bir yanindan gelen insani yardimlarla kurulan bu kamplara yerlestiriyorlar. 2006 yili istatistiklerine gore 1.7m insan bu sekilde yasiyor...

Buna yasamak denirse... Issiz, gucsuz, tarlasiz, cocuklarini ve canlarinin kaybetmemek ugruna bu kamplarda surelerini dolduruyorlar...

Haa, bir de inatla koyunde kalmaya devam edenler var ki onlar her gece -genelde LRA baskinlari gece oldugu icin- guvenli bulunan noktalara kilometrelerce yuruyorlar. Her sabah geri donuyorlar evlerine, tarlalarina, okullarina... Anne, babalar koylerinde kalabiliyor yaslilari LRA genelde `sadece` oldurdugu icin. Ama cocuklar kacirilip ta `katil, terorist, terorist kolesi` olmamak icin her aksam yollara dusuyorlar, geceyi bu cocuk siginaklarina gecirip sabah tekrar evlerine donuyorlar... Yaklasik 40,000 cocuk her gece yollarda...
Aklima su sarki geldi: `Kucuk asker, kucuk asker naapiyorsun bize goster`... 10 yasinda elinde AK47 tufegi ile kuzeyde `kucuk askerlik` yapan binlerce cocuk buna ne yanit verirdi acaba????
Yanitlardan sadece bir tanesi, Okello John (14): "Kacirildiktan sonraki ilk 4 gun kimseyi oldurmedim. Ama 5.gun bana korkmadigimi ispatlamam gerektigini soylediler. Beni koyume babami oldurmem icin geri goturduler. Once kabul etmedim, babami olduremem dedim. Bu sefer bizi oldureceklerini soylediler. Pangalarla (50-60cm uzunlugunda cok keskin bir bicak turu) bana vurmaya basladilar. Pangayi aldim ve babami kestim. Sonra aynisini anneme yaptiklarini gordum. Ilk gece uyumaya calistigimda babamin goruntusu gozlerimin onunden gitmedi. Sessizce aglayabiliyordum isyancilar yaptigima uzuldugumu anlamasinlar diye. Evime, koyume geri donemememiz icin bunu yaptiriyorlar."

12 comments:

funda said...

sevgili meltem
yazın beni inanılmaz etkiledi.çok üzüldüm çocukların durumuna.
benim için sözün bittiği yer.sevgiyle kal.kendine dikkat et oralarda

ZAMANDAN SIZAN... said...

OKURKEN BILE BU KADAR SARSILININCA INSAN...BUNLARI BIZZAT YASAYAN COCUKLARIN KISILIKLERINDE YASADIGI VE BIRAKTIGI TRAVMALARI DUSUNEMIYORUM BILE...BAZEN SORGULUYORUM TANRI NERDE DIYE...

ZAMANDAN SIZAN... said...

OKURKEN BU KADAR SARSILINCA INSAN... BU DURUMU BIZZAT YASAYAN COCUKLARIN YASAMLARINDA BENLIKLERINDE BIRAKTIGI TRAVMAYI DUSENEMIYORUM BILE... BAZENDE TANRI NERDE DEMEK ISTIYOR INSAN...

SaNeM said...

O arkadaki cocugun gozlerine bakip bakip duruyorum sayfanda. Cok uzucu.
Sevgiler
S.

tugce said...

merhaba.. bende bu ay sonunda 10 haftalığına ugandaya gitmek istiyorum, gönüllülük için, yalnız tr de konsolosluk olmadıgı icin ve hicbir yerde bilgi olmadıgı icin vizeyi havaalanından kalacagım sure icin alıp alamayacagıma emin olamıyorum. sizin blogunuzu gordum, acaba bu konuda yardımcı olabilirmisiniz?

tugce said...

bu arada mail adresim tuuce1@gmail.com tesekkürler

yok ki said...

yazdiklarin cok sarsici! olan biteni gormemezlikten gelip bilmemeyi tercih etmek bizlere mutlu kalabilmek icin en kolay cozum, maalesef.
tanri, insanlik nerede sorularini cok anlamsiz kiliyor bu gercekler.

figen said...

çok sinir bozucu ve üzücü yatıp kalkıp halimize şükretmek gerekir diye düşünmeden edemedim ne abuk sabuk şeyler takılıyoruz insanlık neler çekiyor farkında bile değiliz..

daimamutfak said...

Merhaba canım .Umarım iyisindir.herşey yolundadır.Yazdıklarını okuyorumda ne çok şey öğreniyorum dünyanın bu yöresiyle ilgili.Dehşet birşey.Çok üzücü çok.Aman sana da birşeyler olmasın,çok üzülürüm.İnsanın isyan edesi geliyor.Tanrı seni korusun..Sevgilerimi ve iyi dileklerimi yolluyorum canım..öptüm...Neriman..daimamutfak.

timur said...

Afrika'nın niye bu kadar fakir olduğunu hep merak eder dururdum .
Bir belgeselde gördüm ki , bütün bereketli topraklar zengin beyazların elinde , yani Avrupalı sömürgecilerin torunları sömürmeye devam ediyor Kara Afrika'yı ...
Sizin gibi yürekli insanlar da bu döngüyü bozmak için mücadele ediyor .
Blogunuzla tanışmak çok keyifliydi .
Sonsuz sevgiler ...

timur

balanne melike yaşar said...

Peki tüm bunların kabahatlisi kim?
balanne melike

Anonymous said...

kanlı elmas filmini seyretmistim..anlattıklarınızın hepsi o filmde vardı... bunları sizin gunlugunuzde okumak beni o filmden daha çok sarstı...allah yardımcınız olsun..